Wat is een dorp zonder harmonie of fanfare? Deze vraag kon vroeger nog met veel meer recht gesteld worden dan tegenwoordig. In het radio-en televiesieloze tijdperk van meer dan 100 jaar geleden was een muziekgezelschap, zoals trouwens iedere vereniging in een dorp, een gelegenheid tot contact en ontspanning.

Aan het einde van de 19e eeuw voelde men in Wijlre het gemis van een harmonie heel erg. Vooral bij een van de hoogtepunten van het jaar, de Sacramentprocessie, was dat gemis des te heviger. Men was altijd genoodzaakt een beroep te doen op de verenigingen uit omliggende gemeenten, die wel een muziekkorps hadden. Zo werd de Sacramentsprocessie voor 1895 altijd opgeluisterd door de fanfare van Hulsberg. In alle vroegte kwamen de Hulsbergse muzikanten te voet naar Wijlre om daar zo'n 3 tot 4 uur lang processiemuziek te spelen. Daarna werden ze getrakteerd op een stevige maaltijd. En dat was ook wel nodig, want er wachtte weer een lange wandeling naar Hulsberg.

Voor Wijlre was het een historische gebeurtenis, toen eind 1894 enkele jongelui het initiatief namen om ook in Wijlre een muziekgezelschap op te richten. Het aanvankelijk bescheiden aantal van zes personen, te weten: P. Janssen, Joh Lemmens, Guillaume Lemmens, Jan Gilissen, Jos Wijnen en Coen Meijs, was op 1 januari al uitgegroeid tot een gezelschap van 18 muziekanten.

Als eerste oefenlokaal diende een gevangeniskelder van het destijds onbewoonde kasteel Wijlre. De schietgaten in de meterdikke muren werden voor elke repetitie met hooi dichtgestopt om de resultaten van de eerste oefeningen niet tot de buitenwereld te laten doordringen.

	Na dit romantische begin kwam het in 1895 tot de definitieve oprichting van de harmonie onder leiding van een bestuur bestaande uit de heren M. Pluimakers (voorzitter), H. Brand, P. Schobben, G. L'Ortye, M. Creusen, C. Meijs en G. Lemmens. Op 17 juli 1899 verkreeg de harmonie St. Gertrudis de koninklijke goedkeuring.
Jubileum 1907 12½ jarig bestaan.

Het is wel leuk om eens een enkel financieel gegeven uit de tijd te bekijken. Een nieuwe trompet bijvoorbeeld kostte in 1895 f18,--, een alto f20,-- en een klarinet f28,48. In 1901 werden nieuwe petten aangeschaft voor de hele harmonie voor een bedrag van f51,--. Dat betaalt men tegenwoordig voor 1 pet.

In de jaren tot 1924 nam de harmonie deel aan drie concoursen: 1906 in Gulpen waar op een 2e plaats in de derde afdeling beslag werd gelegd en in 1913 in Roermond waar zelfs de eerste plaats in de derde afdeling werd behaald. Deze beide successen werden behaald onder directie van de heer Werkman sr. In 1922 nam de heer Werkman wegens gezondheidsredenen ontslag en werd hij opgevolgd door de heer G. Hertogs uit Valkenburg. Onder zijn leiding nam de harmonie in 1924 in Venlo deel aan een concours. In die tijd voor het concours kon je de harmonie avond aan avond horen repeteren. Dat gebeurde bij mooi weer buiten in de tuin van de heer Werner Brand, midden in het dorp. Op een van de laatste repetities had men de componist van het verplichte nummer "Limburgia", de heer Schulpen uit Roermond, uitgenodigd om eens te komen luisteren. Na de uitvoering van zijn compositie gaf hij echter te kennen, dat hij het met de bewerking door de heer Hertogs niet eens was. Tijdens het concours voerde de dirigent het nummer echter toch uit in de bewerkte versie, omdat het naar zijn smaak mooier klonk. De jury dacht daar echter anders over en de waardering die onze harmonie voor dit nummer kreeg was niet hoog genoeg om de eerste prijs in de wacht te slepen. De teleurstelling was groot in het Wijlrese kamp. Enkele leden bedankten zelfs voor de harmonie. De daarop volgende jaren leidde de harmonie een kwijnend bestaan zonder hoogtepunten.